برداشت خشک و ذخيره کردن محصول کلزا

ناصر مجنون حسيني- عضو هيات علمي دانشکده کشاورزي دانشگاه تهران, رطوبت بيش از حد مطلوب در دانه کلزا باعث افزايش شدت تنفس و بالا رفتن دما در توده محصول انبار شده خواهد شد و در نتيجه ميکروارگانيسم ها به ويژه قارچ ها فعال شده و به سرعت در داخل و روي دانه ها نشو و نمو مي نمايند و کپک زدگي محصول آغاز مي شود. اما چنانچه رطوبت آن به کمتر از 12 درصد تقليل يابد ميکروارگانيسم ها نمي توانند فعاليت نمايند يا وقتي که رطوبت کمتر از 9 درصد باشد حشره ها نيز قادر به توليد مثل در داخل يا روي دانه نخواهند بود. در دماي 35-30 درجه سانتيگراد حشره ها فعال شده و حرارت بيشتري توليد مي کنند و توده دانه در اطراف نقطه گرما شروع به فساد مي کنند گرم شدن کلزا موجب پائين آمدن کيفيت کنجاله و بالا رفتن مقدار اسيدهاي چرب آزاد مي شود اين امر سبب تغييراتي ناخوشايند در طعم روغن شده و مدت نگهداري روغن را براي مصرف مي کاهد لذا هوادهي چنين بذري در انبار براي جلوگيري از گرم شدن محصول بسيار ضروري است. بذور خيلي مرطوب کلزا (با رطوبت بالاي 17 درصد) بهتر است در چند نوبت (مثلاً دو نوبت) به طور متناوب خشک شوند يعني در هر نوبت خشک شدن 4-3 درصد رطوبت بذر کاهش يابد و سپس آنها را به مدت يک يا دو روز به حال خود باقي گذاشته و نوبت بعدي خشکانيدن اجرا شود. خارج شدن مقدار زيادي رطوبت از دانه کلزا در يک نوبت سبب چروکيدگي و ترک خوردگي پوسته آن مي شود چنانچه دانه کلزا براي مصارف بذري مورد استفاده قرار مي گيرد دماي خشکانيدن نبايد زياد باشد دماي بالاتر از 40 درجه در هنگام خشک کردن مصنوعي بر قوه ناميه بذر کلزا اثر نامطلوب خواهد گذاشت اما در مورد دانه هائي که به مصرف روغن کشي مي رسند دماي خشکانيدن تا حدود 93 درجه سانتيگراد براي مدت 2ساعت هيچ تاثير نامطوبي بر روي کيفيت روغن کلزا نخواهد داشت .

برگرفته از روزنامه : ابرار اقتصادي مورخ 17/3/84